Page 153 - Post-traumatic stress disorder in adults with mild intellectual disability: Screening, assessment, and brief intensive EMDR therapy

Nederlandse samenvatting
Hoofdstuk 1 schetst de context van dit proefschrift. Aan de hand van de
casus van Hilda - een vrouw met een licht verstandelijke beperking - wordt
duidelijk hoe PTSS jarenlang onopgemerkt kan blijven. Hilda is als twaalfjarig
meisje uit huis geplaatst en woont inmiddels, als 32-jarige, alweer enige tijd in
haar huidige woonlocatie met 24-uurszorg. Wanneer Hilda plotseling ander
gedrag laat zien, vergelijkbaar met de verandering die op haar twaalfde in
het dossier staat beschreven, besluiten haar begeleiders een diagnostisch
interview naar trauma- en stressorgerelateerde stoornissen (de DITS-LVB)
af te nemen. Tijdens dit interview vertelt Hilda dat zij herhaaldelijk seksueel
is misbruikt. Op basis van het diagnostisch onderzoek wordt de classificatie
PTSS gesteld.
Om de context van dit proefschrift te begrijpen, is het belangrijk kort stil
te staan bij wat post-traumatische stressstoornis (PTSS) is en wie we
bedoelen met mensen met een LVB. Volgens de DSM-5-TR is PTSS een
psychische stoornis die ontstaat na blootstelling aan een potentieel
traumatische gebeurtenis (criterium A). Een gebeurtenis wordt als
potentieel traumatisch beschouwd als sprake is van feitelijke of dreigende
dood, ernstige verwonding of seksueel geweld. Iemand maakt dit zelf
mee, is er getuige van, hoort dat het een naaste is overkomen of is
herhaaldelijk blootgesteld aan aversieve details ervan. PTSS gaat gepaard
met een reeks symptomen, waaronder intrusieve symptomen (cluster B),
vermijdingssymptomen (cluster C), negatieve veranderingen in cognities en
stemming (cluster D) en veranderingen in arousal en reactiviteit (cluster
E). Deze symptomen veroorzaken significante lijdensdruk of beperkingen
in het functioneren, houden langer dan één maand aan en zijn niet het
gevolg van middelengebruik, een somatische aandoening of een andere
psychische stoornis.
Een verstandelijke beperking wordt volgens de DSM-5-TR gekenmerkt door
beperkingen in het verstandelijke en adaptief functioneren, die tot uiting
komen in de sociale, praktische en conceptuele domeinen en beginnen
tijdens de ontwikkelingsperiode. In zowel de klinische praktijk als in
wetenschappelijk onderzoek worden IQ-grenzen van 50 tot 70 gebruikt om
een licht verstandelijke beperking af te bakenen. Voor zwakbegaafdheid
worden doorgaans IQ-scores tussen 70 en 85 aangehouden. Hoewel
S
151